Vernieuwde factsheet ‘Ongecontroleerd en ernstig astma’
Geplaatst op: november 7, 2025
De afgelopen jaren zijn er nieuwe feiten en cijfers over astma naar buiten gekomen. Een goede reden voor astmaVereniging Nederland en Davos om de factsheet ‘Ongecontroleerd en ernstig astma’ te vernieuwen. Dit is gerealiseerd in samenwerking met de Long Alliantie Nederland. De factsheet is ontwikkeld voor zorgverleners en beleidsmakers om bij te dragen aan meer erkenning én gerichte zorg voor ongecontroleerd en ernstig astma.
Klachten bij ernstig astma onderschat
Ondanks de grote impact die astma kan hebben op het dagelijks functioneren, worden de klachten van mensen met (ernstig) astma nog te vaak onderschat. Velen hebben intensieve medische zorg nodig, maar krijgen deze niet op tijd of in voldoende mate.
In de factsheet ‘Ongecontroleerd en ernstig astma’ staan de feiten voorop. Verbetering is noodzakelijk, dat laten de cijfers zien zoals over het aantal mensen dat aan ernstig astma lijdt, het aantal mensen dat structureel te veel SABA’s (kortwerkende luchtwegverwijders) gebruikt en het aantal ziekenhuisopnames door astma.
Vroegtijdige herkenning cruciaal
Vroegtijdige herkenning van risicopatiënten is cruciaal. Tijdige verwijzing naar de longarts en betere monitoring kunnen gezondheidsschade én zorgkosten verminderen. Op basis van de standaard ‘Astma bij volwassenen’ voor huisartsen uit 2020 is dan ook een doorverwijskaart ontwikkeld voor huisartsen.
Op de achterzijde van de factsheet staan duidelijke stappen voor de verbetering van astmazorg en aanbevelingen voor betere samenwerking. De factsheet is gerealiseerd met steun van AstraZeneca.
Kijk voor meer informatie bij astmaVereniging Nederland en Davos.
Dokter, waarom zwijg je over roken en vapen?
Geplaatst op: oktober 31, 2025
Deze column van Rutger Haandrikman verscheen in PUF magazine, oktober 2025 (jaargang 7, #3).
Het is oktober, Stoptobertijd. Overal worden rokers en vapers aangemoedigd om te stoppen. Maar terwijl campagnes draaien, blijft de meest kansrijke plek onderbenut: de spreekkamer.
De cijfers spreken boekdelen. Driekwart van alle rokers bezoekt jaarlijks hun huisarts, meldt het Trimbos Instituut. Een perfecte gelegenheid voor een gesprek over stoppen met roken en vapen. Toch gebeurt dit slechts in een kwart van de gevallen.
Die terughoudendheid is kostbaar. Onderzoek toont aan dat een stopadvies van een arts de kans op succesvol stoppen bijna verdubbelt. Bovendien verwacht de helft van de rokers dat hun zorgverlener het onderwerp ter sprake brengt. We laten massaal kansen liggen.
Excuses zijn bekend. Tijdgebrek staat bovenaan, gevolgd door de vrees patiënten te overvragen. Organisatorisch loopt het ook mis, want wie is verantwoordelijk? Huisarts? Specialist? Praktijkondersteuner? Deze onduidelijkheid zorgt ervoor dat stoppen-met-rokenzorg als ‘optionele service’ wordt beschouwd. En dan zijn er nog zorgverleners die zelf roken. Zij vinden het begrijpelijkerwijs lastiger om overtuigend te adviseren over iets waar ze zelf mee worstelen.
De Nederlandse richtlijnen zijn helder: de herziene NHG-Behandelrichtlijn Stoppen met roken en de Multidisciplinaire Richtlijn Tabaks- en nicotineverslaving bevatten concrete handvatten. Die hoeven we dus niet uit te vinden. En we kunnen ons laten inspireren door andere landen. In het Verenigd Koninkrijk, Canada en Australië bijvoorbeeld worden korte gespreksmethodes succesvol toegepast: Vragen, Adviseren, Verwijzen. ZonMw-onderzoek toont aan dat dit soort methodes werken.
Maar liefst 80 procent van alle rokers wil stoppen; slechts een klein deel lukt dit zonder hulp. Experts van Pharos benadrukken dat het huidige aanbod mensen met een lage sociaaleconomische positie of beperkte gezondheidsvaardigheden vaak niet bereikt. Een systematische aanpak in de spreekkamer kan dit gat dichten.
Bij de Long Alliantie Nederland maken we stoppen-met-rokenzorg tot een van de speerpunten van onze nieuwe strategie. Maar we kunnen dit niet alleen. Daarom roep ik alle zorgverleners op, en niet alleen in het longenveld, om dit samen aan te pakken. Meld je vooral bij ons.
Maar het gaat natuurlijk om meer dan alleen roken. Bewegen, voeding, vaccinaties – allemaal bewezen interventies die ziekte voorkomen en zorgkosten verlagen. Experts benadrukken al jaren dat ons systeem scheef staat: we besteden 95% van ons zorgbudget aan behandeling en slechts 5% aan preventie. Dat is medisch en economisch onhoudbaar. Volgende maand zijn er verkiezingen. Want preventie uitstellen is ziekte uitnodigen – en dat kunnen we ons al lang niet meer permitteren.
Rutger Haandrikman is directeur van de Long Alliantie Nederland. Reageren kan via haandrikman@longalliantie.nl.
Dit najaar is de Zorgstandaard Tabaks- en nicotineverslaving hernieuwd. Alle zorgverleners kunnen een rol spelen bij het helpen van mensen om te stoppen met roken.
Boek Ademnood voor COPD Huis JAN in de boekwinkel
Geplaatst op: oktober 13, 2025
Het boek Ademnood van Stana van Ginkel, initiatiefnemer en oprichter van COPD Huis JAN, is nu vast online te bestellen. Het boek valt dan op de mat op 19 november, Wereld COPD Dag. Een dag eerder is de boekpresentatie bij Paagman in Den Haag en wordt de awareness campagne COPD afgetrapt.
Het eerste publieksboek over de chronische longaandoening COPD is hiermee een feit – een boek voor mensen met COPD, hun naasten, mantelzorgers, nabestaanden, onderzoekers én zorgprofessionals. In verschillende hoofdstukken delen alle betrokkenen, vanuit hun eigen standpunt, hun ervaring met COPD.
Met interviews in o.a. LINDA, Flair, AD en diverse zorgmagazines maakt Stana van Ginkel een groot publiek bewust van COPD. Haar vader Jan stierf aan de gevolgen van COPD. Sindsdien wil ze mensen met COPD en hun omgeving letterlijk en figuurlijk meer lucht en een gezicht geven.
Bijdrage aan realisatie COPD Huis JAN
COPD Huis JAN spant zich in voor de realisatie van een zorg- en verpleeglocatie voor mensen met vergevorderde en ernstige COPD, die moeten herstellen na een ziekenhuisopname, of permanente zorg nodig hebben als thuis wonen niet meer gaat, biedt ondersteuning aan naasten en mantelzorgers, en educatie voor zorgprofessionals.
De boekverkoop draagt bij aan de realisatie van COPD Huis JAN. Bestel rechtstreeks via https://www.copdhuis-jan.nl/boek. Het boek is ook via elke boekwinkel in Nederland verkrijgbaar.
Geïnteresseerden zijn ook van harte welkom op de boekpresentatie op 18 november, zie Paagman – Ademnood.
Eerder presenteerde COPD Huis JAN de boekcover aan de leden van de Long Alliantie Nederland. Het boek is mede mogelijk gemaakt en wordt gesteund door enkele bedrijfsleden van de LAN.
In PulmoScript: Nieuwe leidraad vaccinaties nader belicht
Geplaatst op: oktober 13, 2025
In de september-editie van PulmoScript delen Susanne Huijts en Simon van der Pol een aantal belangrijke overwegingen rondom de nieuwe leidraad vaccinaties.
In Nederland is er een grote groep van patiënten met chronische longziekten, zoals COPD en astma. Op dit moment krijgen deze patiënten programmatisch griep-, pneumokokken- en COVID-19-vaccinaties, afhankelijk van hun leeftijd. Er zijn echter meer vaccinaties die mogelijk zinvol zijn voor deze doelgroep. Op initiatief van de Long Alliantie Nederland (LAN) en de NVALT is er nu een leidraad opgesteld om op basis van actuele wetenschap en internationale richtlijnen systematisch te beoordelen welke aanvullende vaccinaties relevant zijn voor volwassenen met chronische longziekten. In dit artikel gaan longarts Dr. Susanne Huijts en apotheker Dr. Simon van der Pol in op het proces en een aantal belangrijke overwegingen om tot een leidraad te komen voor een breed klinisch publiek en relevant voor patiënten.
Tabel: Belangrijkste adviezen uit de leidraad vaccinaties
De leidraad, waarvan de belangrijkste adviezen zijn weergegeven in de tabel, geeft adviezen over vaccinaties tegen griep, COVID-19, pneumokokken en RSV en is van toepassing op volwassen patiënten met chronische longziekten. Hieronder vallen onder andere mensen met: astma, COPD, interstitiële longaandoeningen, en andere chronische longziekten. Kinderen zijn uitgesloten van deze leidraad. Het is uiteindelijk de behandelend arts (huisarts of longarts) die in de praktijk bepaalt of een patiënt onder de doelgroep valt, mede op basis van de ernst van de aandoening. Voor stabiele patiënten met bijvoorbeeld mild astma en alleen zo nodig medicatiegebruik, zijn de adviezen minder van toepasssing.
Lees het hele artikel in de PDF – artikel PulmoScript september 2025.
Raadpleeg bij vragen over vaccinaties Longvaccinaties.nl, de website van Long Alliantie Nederland die zorgverleners en patiënten helderheid biedt over vaccinaties bij longziekten.
Voetnoot Rutger Haandrikman: Nieuwspoort, Amsterdam, Amersfoort
Geplaatst op: oktober 13, 2025
Perscentrum Nieuwspoort bij de Tweede Kamer, de ochtend van 25 september. Na maanden intensief werk presenteerde de werkgroep onder leiding van dr. Susanne Huijts de leidraad vaccinaties voor mensen met een longziekte. Ik mocht het eerste exemplaar overhandigen aan Barbara Goezinne, directeur-generaal Curatieve Zorg bij het ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (VWS). Zo’n moment waarop je even stilstaat bij de urgentie. Juist voor mensen met longaandoeningen kan vaccineren het verschil maken tussen gezond blijven en een ziekenhuisopname. Maar welke vaccinaties zijn zinvol en wanneer precies? Zorgverleners en patiënten vonden vaak niet het antwoord dat ze zochten. Daar is nu verandering in gekomen. Op www.longvaccinaties.nl staat helder advies, voor iedereen toegankelijk.
Een week later stond ik tussen de mensenmassa in RAI Amsterdam. Het congres van de European Respiratory Society (ERS) trekt altijd grote aantallen. Dit jaar meer dan 22.000 mensen actief in het longenveld, afkomstig uit alle windstreken. Posterpresentaties, lezingen, stands met geavanceerde apparatuur. Maar wat me altijd het meest bijblijft zijn de gesprekken in de wandelgangen, met een kop koffie ertussen. Over hoe moeilijk het blijft om innovaties uit onderzoekslaboratoria daadwerkelijk in de spreekkamer te krijgen. Over de samenwerking tussen huisartsen en specialisten die nog te vaak stroef verloopt. Over preventie die keer op keer onderaan de stapel verdwijnt zodra de acute zorgdruk oploopt. Het is geruststellend en confronterend tegelijk: overal worstelen we met dezelfde vragen.
En dan is er het LAN-project Jong zijn met astma, dat nu het einde van de tweede fase nadert. Het team heeft echt mooie dingen ontwikkeld – een gesprekstool waarmee jongeren en zorgverleners beter met elkaar in gesprek kunnen, een zorgpad dat houvast biedt. Ik ben ervan overtuigd dat ze straks het verschil gaan maken. Maar zover zijn we nog niet. De prototypes zijn veelbelovend, maar moeten zich nog bewijzen waar het echt om gaat: in de praktijk, met echte jongeren, in echte spreekuren. We zijn nu in gesprek met organisaties die ons kunnen helpen om die stap in 2026 te zetten. Nog even geduld dus.
Tussen al deze momenten door spreek ik veel met onze leden, over wat hen bezighoudt en hoe we de strategie die we in juni vastlegden werkelijkheid maken. Want dat is waar het nu om draait: van richting naar uitvoering. Samen met het bestuur, het bureau en specialisten uit het veld werken we eraan de plannen zo concreet te maken dat we in 2026 daadwerkelijk vol aan de slag kunnen. Tegelijk kijken we constant hoe de organisatie kan meegroeien met onze ambities. Niet in één keer, maar stap voor stap. Dat betekent een solide basis die zekerheid biedt voor de komende jaren, de juiste mensen op de juiste plek en werkwijzen die aansluiten bij wat we willen bereiken. Geen grote woorden, gewoon goed doorwerken aan dat wat nodig is.
Het zijn drukke tijden, maar ook mooie. Steeds een stapje verder, steeds een beetje beter.
Laat vooral weten wat jou bezighoudt.
Rutger Haandrikman
Reageren kan via haandrikman@longalliantie.nl
Verbeteren palliatieve zorg voor mensen met COPD: Compassion vervolgd
Geplaatst op: oktober 13, 2025
Vijf nieuwe zorgorganisaties starten dit najaar met de interventie Compassion. Op 7 oktober, midden in de Week voor Palliatieve Zorg, vond de startbijeenkomst plaats in Amersfoort bij de Long Alliantie Nederland. De interventie Compassion is een werkwijze gericht op het verbeteren van de palliatieve zorg voor mensen met COPD en hun naasten, door implementatie en integratie van tijdige en passende palliatieve zorg in de gebruikelijke COPD-zorg.
Om zo goed mogelijke zorg en ondersteuning te bieden aan mensen met COPD in de palliatieve fase, is de afgelopen jaren veel ingezet op de ontwikkeling van de interventie Compassion, een programma van de Long Alliantie Nederland. Alle zorgverleners die mensen met ernstige COPD en hun naasten behandelen en ondersteunen, kunnen gebruik maken van wat Compassion te bieden heeft.
Integratie in gebruikelijke COPD-zorg
De interventie Compassion is een werkwijze gericht op het verbeteren van de palliatieve zorg voor mensen met COPD en hun naasten, door implementatie en integratie van tijdige en passende palliatieve zorg in de gebruikelijke COPD-zorg.
De interventie bestaat uit het opdoen van kennis over palliatieve zorg bij mensen met COPD, over proactieve zorgplanningsgesprekken en over (transmurale) samenwerking, en vervolgens het implementeren van palliatieve zorg in de gebruikelijke COPD-zorg. Het bevat kennis, werkwijzen en hulpmiddelen, inclusief de Compassion-training (het Blended Learning Programma Palliatieve zorg bij COPD).
Nieuwe zorgorganisaties starten
Op 7 oktober was de startbijeenkomst voor 5 zorgorganisaties die met deze interventie aan de slag gaan:
- Catharina Ziekenhuis – projectleider Walter Litsenburg
- OLVG – projectleider Nynke Dijkstra
- St. Antonius Ziekenhuis – projectleider Kim Kuppens
- Laurentius Ziekenhuis – projectleider Juliëtte Vogels
- Canisius Wilhelmina Ziekenhuis – projectleider Roos Joosten
Lees meer informatie over deze projecten: https://www.zonmw.nl/nl/nieuws/nieuwe-projecten-voor-palliatieve-zorg-voor-mensen-met-copd
Subsidie voor verbeteren palliatieve zorg
De subsidie komt vanuit het programma Palliantie II. Hierin werkt ZonMw nauw samen met het Nationaal Programma Palliatieve Zorg II van PZNL. Beide programma’s zijn gericht op het verbeteren van de palliatieve zorg, om de kwaliteit van leven voor mensen die ongeneeslijk ziek zijn en hun naasten te vergroten.
Compassion is een programma van de Long Alliantie Nederland. Meer informatie via senior projectleider Els Verschuur, verschuur@longalliantie.nl of raadpleeg de toolbox.
Opnieuw groot succes van Wandeluitdaging in De Liemers dankzij Lokaal Sportakkoord
Geplaatst op: oktober 9, 2025
Ataro Sportservice zorgt voor sportieve activiteiten in de regio Liemers. Samen met Fysiotherapie De Romei hebben zij het initiatief genomen om de Longuitdaging na de succesvolle editie van vorig jaar een vervolg te geven als Wandelchallenge, met als hoofddoelgroep mensen met een longaandoening en diabetes. Via het Lokaal Sportakkoord werd de samenwerking met de gemeente en atletiekvereniging voor deze wandelchallenge mogelijk gemaakt.
Eind september werd de 20 weken-wandelchallenge afgesloten met een feestelijke finale. Compleet met fanfare en inspirerende woorden van de burgemeester van Zevenaar. Er hebben ruim 60 deelnemers meegedaan, waarvan 45 wekelijks actief.
Wandelen op eigen niveau
Tijdens de wandelchallenge loop je op je eigen niveau en in een groep die past bij jouw tempo. Je kunt kiezen uit verschillende afstanden. De avond begint gezellig met een kopje koffie. Elke drie weken is er een inspirerende spreker die vertelt over voeding, COPD, diabetes en het belang van bewegen. Zo krijg je niet alleen beweging, maar ook waardevolle informatie voor een gezonde levensstijl.
Lokaal Sportakkoord
Dit project werd mogelijk gemaakt door de samenwerking tussen de Romei Therapie en Training, Ataro, Atletiekvereniging De Liemers en de Gemeente Zevenaar via het Lokaal Sportakkoord. Atletiekvereniging De Liemers vervult hierin een inspirerend voorbeeld door nieuwe doelgroepen welkom te heten en structureel een plek te geven binnen de vereniging.
Wil jouw organisatie of (sport)vereniging ook ontdekken hoe sport en bewegen kan bijdragen aan gezondheid, verbinding én een vitalere vereniging? Neem contact op via beweeglokaal@atarosportservice.nl
De wandelchallenge is gebaseerd op het concept van de Longuitdaging, een programma van de Long Alliantie Nederland en Longfonds.
Nieuwe kinderpagina´s en animatiefilm voor pubers van astmaVereniging Nederland en Davos
Geplaatst op: oktober 9, 2025
astmaVereniging Nederland en Davos heeft nieuwe webpagina’s online voor kinderen 6-12 jaar, pubers, hun ouders/opvoeders, basisschool en BSO.
Op de kinderpagina vind je aan de leeftijd aangepaste uitleg over astma. Aan de hand van de vragen en mini-opdrachtjes die erop staan, leert het kind wat het inhoudt om astma te hebben.
Op de pagina voor ouders/opvoeders zijn ervaringsverhalen en aanvullende artikelen te lezen, vol met tips en tricks om het leven met een kind met astma iets makkelijker te maken.
Op de pagina’s voor basisschool en BSO is informatie te vinden voor leraren en kinderopvangmedewerkers over wat het inhoudt om een kind met astma in de klas of op de groep te hebben en hoe je deze kinderen kunt ondersteunen.
Zorgprofessionals kunnen kinderen en ouders op deze pagina’s van astmaVereniging Nederland en Davos attenderen.
Ga naar https://nederland-davos.nl/kinderen-met-astma-van-6-12-jaar/
Animatiefilm voor pubers
De titel van de nieuwe animatiefilm is: Wat je niet ziet… astma4life. Over astma, eenzaamheid en de kracht van je stem in de puberteit.
Als puber groei je van kind naar volwassene. Dat brengt veranderingen met zich mee en dan niet alleen omdat je lichaam verandert. Daarnaast heb je ook nog te dealen met je astma. Dat is niet niks! Net als iedereen wil je gewoon ‘normaal’ zijn en erbij horen. Je astma kan dan flink in de weg zitten. Dat je je astma daarom het liefst negeert en wegstopt, is heel begrijpelijk! Als het aan jou ligt, deel je het met niemand en laat je het vooral niet zien… Maar soms kan die onzichtbaarheid je ook in de weg zitten. Je astma is en blijft er helaas… Het laten zien en delen met anderen, zorgt voor meer begrip en steun. Op die manier help je jezelf. En gelukkig ben je zoveel meer dan je astma!
Zorgprofessionals kunnen jongeren op deze animatiefilm van astmaVereniging Nederland en Davos attenderen.
Animatiefilm: Wat je niet ziet… astma4life. Over astma, eenzaamheid en de kracht van je stem in de puberteit.
Campagne ‘Het Geluid van COPD’ maakt impact van COPD hoorbaar en voelbaar
Geplaatst op: oktober 6, 2025
Zangeres Roxeanne Hazes schreef een lied speciaal voor de campagne ‘Het Geluid van COPD’. Het lied gaat over leven met COPD en de impact ervan op dagelijkse activiteiten. Het lied is er ook in versies gezongen met verminderde longfuncties: dan voel je direct de impact van COPD.
Voor de campagne werkte Chiesi Nederland samen met dr. Sami Simons (longarts Maastricht UMC+) expert op het gebied van stemgeluid en COPD. Ook zijn er interviews met Francien, Ludie en Hanny over hun leven met COPD.
Het lied ‘Nooit Voorbij’ werd ingezongen door mensen die lijden aan COPD. Met behulp van AI, getraind door deze opnames, kan Roxeanne Hazes klinken alsof zij COPD heeft. Zo ontstonden drie versies van het lied gebaseerd op verminderde longfuncties van 100%, 60%, en 30%.
Veel mensen weten niet wat COPD precies is, laat staan hoe ingrijpend de gevolgen kunnen zijn voor het dagelijks leven. Het gebrek aan bekendheid zorgt er vaak voor dat de ziekte gepaard gaat met onbegrip, stigma’s over roken en eenzaamheid.
Met de campagne wil Chiesi de ziekte COPD meer bekendheid geven en begrip creëren voor mensen die ermee leven. De campagne ging live op 22 september en is veel gedeeld op social media.
Schakel zelf tussen de drie versies van Nooit Voorbij en voel de impact van COPD op ditiscopd.nl
Video: Waarom Elise vaccinaties belangrijk vindt. De noodzaak van preventie bij astma
Geplaatst op: oktober 6, 2025
Hoe griep of corona steeds weer je astma ontregelt | Elise (35) uit Borne heeft astma. Zij vindt vaccinaties belangrijk om zich te beschermen tegen een ernstig verloop van infectieziekten. Dan kan ze ook haar passie – hardlopen – blijven volhouden. Luister naar het verhaal van Elise over haar astma en hoe belangrijk preventie is voor patiënten.
De video is opgenomen bij de nieuwe leidraad voor vaccinaties voor mensen met een longziekte. Een brede inzet van vaccins tegen griep, corona, pneumokokken en RSV helpt om longaanvallen en ziekenhuisopnames te voorkomen.
De oproep luidt dan ook:
- Zorgverleners, bespreek vaccinaties met de patiënt
- Beleidsmakers, neem regie voor implementatie en vergoeding
- Patiënten, ga in gesprek met je arts over vaccinaties
De video is te vinden op op https://www.longalliantie.nl/vaccinaties/video/.
De video is gemaakt voor de Long Alliantie Nederland door Ruben Stavorinus.