Eerste resultaten e-learning ‘Begeleiden sporters met chronische aandoening’
Geplaatst op: december 18, 2025
Dit voorjaar ging de e-learning ‘Begeleiden van sporters met een chronische aandoening’ van NOC*NSF live. De eerste resultaten van het gebruik van deze e-learning zijn nu bekend. Ruim 80% van de 420 cursisten vond de e-learning zeer leerzaam en toepasbaar. Ook heeft 16% de kennis inmiddels toegepast.
De e-learning werd door NOC*NSF ontwikkeld om trainers, instructeurs, buurtsportcoaches en beweegmakelaars meer inzicht te geven in bewegen of sporten met een chronische ziekte. Diverse gezondheidsorganisaties en experts hebben bijgedragen aan de totstandkoming van de e-learning, waaronder de Long Alliantie Nederland en Chronisch Zorgnet.
Beweegprofessionals hebben een grote invloed op de sport- en beweegervaring van mensen met een chronische aandoening. Via deze gratis e-learning leren zij meer over veelvoorkomende chronische aandoeningen en hoe je er rekening mee houdt tijdens lessen. Zo kunnen zij beter inspelen op de mogelijkheden en behoeften van deze sporters. De Long Alliantie heeft bijgedragen aan de informatie over de ziekten astma en COPD in relatie tot bewegen en sporten.
Op de vraag naar ‘ervaring in het begeleiden van sporters met een chronische aandoening’ antwoorde 17% nee, 45% een beetje en 36% veel ervaring. Longziekte werd door 45% van de cursisten genoemd als chronische aandoening die op hun pad komt.
De e-learning is onderdeel van een bredere aanpak van NOC*NSF om meer mensen in beweging te brengen door Sport en Zorg te verbinden. Als trainers goed op de behoeften inspelen dan blijven mensen met een chronische aandoening met plezier en een veilig gevoel sporten.
De NOC*NSF Academie voor Sportkader zet zich in voor het opleiden van o.a. trainer-coaches, bestuurders, vertrouwenscontactpersonen en opleiders van het sportkader. De Academie richt zich op alle doelgroepen die een rol hebben op de sportclub.
Meer bewegen in 2026
Geplaatst op: december 18, 2025
Nieuw jaar, nieuwe gezonde voornemens. Veel mensen doen vanaf januari extra hun best om meer te bewegen. Maar hoe begin je?
Meer dan de helft van alle mensen met een chronische longaandoening beweegt niet of onvoldoende. Welke tips zijn er?
- Plan bewegen in je weekschema in. Maak er een concreet, vast onderdeel van je week van. Begin klein en bouw geleidelijk op.
- Heb je moeilijkheden met je ademhaling of ben je angstig, vraag dan een (long)fysiotherapeut om tips en oefeningen.
- Kies een manier van bewegen die bij je past en waaraan je plezier beleeft. Iets wat je leuk vindt houd je vaak langer vol.
Bekijk 15 tips voor mensen met een longziekte om in beweging te komen én te blijven:
Long Alliantie lijst tips Bewegen met een longziekte
Beste wensen met The LANZET
Geplaatst op: december 18, 2025
De Long Alliantie Nederland deelt een speciale kersteditie van ‘The LANZET’ met de beste wensen namens het bestuur en bureau. Samen bereiken we meer, op naar een mooi 2026.
Bekijk The LANZET nr. 2 als pdf
Video over Beweeg- en zorgnetwerk van BeweegAlliantie
Geplaatst op: december 18, 2025
Voor veel mensen met een zorg- of gezondheidsvraag is meer of anders bewegen een deel van de oplossing. Samenwerking tussen zorg, welzijn en bewegen is cruciaal om mensen met een chronische aandoening duurzaam in beweging te krijgen. Zorgnetwerken kunnen daar een belangrijke bijdrage aan leveren.
Ter informatie en als uitnodiging om hieraan mee te werken maakte de BeweegAlliantie een animatievideo: ‘Beweeg- en zorgnetwerk rond bewegen’.
Netwerk Zorg en Bewegen
Het uitgangspunt van de BeweegAlliantie: We willen dat bewegen wordt gezien als een goed handelingsperspectief. Dat betekent dat bewegen onderdeel is van de behandeling bij ziekte in de zorg én buiten de zorg. Het netwerk binnen dit domein bestaat uit alliantiepartners vanuit de zorg, gemeente, onderzoek, sport- en beweegsector en het bedrijfsleven. Samen zetten we ons in om ‘meer bewegen’ onderdeel van de oplossing bij een zorg- of gezondheidsvraag te maken. Daarbij wordt er ook samengewerkt met o.a. Coalitie Leefstijl in de Zorg en Kenniscentrum Sport en Bewegen.
Meer informatie via Beweegalliantie.nl/domeinen/zorg
Long Alliantie Nederland maakt deel uit van de BeweegAlliantie en onderschrijft het belang van meer verbinding tussen Zorg en Sport. Waar mogelijk steunen we de projecten met kennis over bewegen en sporten met astma of COPD. Eerder dit jaar is een bijdrage geleverd aan een e-learning van NOC*NSF.
V&VN Vakblad: Samen maken we de longzorg toekomstbestendig
Geplaatst op: december 16, 2025
De uitdagingen in de longzorg zijn bekend en de oplossingen zijn complex. Wat voorop staat, is dat niemand het alleen kan.
Rutger Haandrikman, directeur Long Alliantie Nederland (LAN), schreef dit artikel voor het themanummer Positionering van V&VN Vakblad voor longverpleegkundigen Inspiratie (december 2025).
Verkeerd gebruik van inhalers, belangrijke gesprekken over vaccinaties die niet gevoerd worden, patiënten die uit angst voor benauwdheid nauwelijks nog bewegen. Dit zijn geen theoretische vraagstukken uit beleidsnotities. Dit is de werkelijkheid van alledag. In de spreekkamer, aan de telefoon, op de afdeling, bij mensen thuis. Daar speelt het zich af. En daar liggen ook onze kansen.
Alle mensen en organisaties die zich inzetten voor longgezondheid zijn met elkaar verbonden binnen de Long Alliantie. De kracht van de alliantie zit in die verbinding. We vervullen een kernfunctie in het samenbrengen van het longzorgveld – van verpleegkundig specialist tot beleidsmaker, van patiëntvertegenwoordiger tot onderzoeker. We vinden het essentieel dat longverpleegkundigen goed zijn vertegenwoordigd binnen de Long Alliantie. Jullie perspectief maakt onze strategische keuzes altijd beter, praktischer, haalbaarder.
Longverpleegkundigen zijn betrokken bij alle fasen van het zorgtraject. Bij preventie, bij diagnose, bij behandeling, bij medicatie. Jullie zien wat werkt en wat beter kan. Jullie signaleren knelpunten voordat ze in rapporten verschijnen. Die praktijkkennis is goud waard.
Nauw met elkaar verbonden
De Long Alliantie heeft een nieuw strategisch kader voor toekomstbestendige longzorg, een aanpak die inzet op praktische oplossingen. Het kader is geen blauwdruk met alle antwoorden, maar een uitnodiging tot samenwerking. We focussen op drie gebieden die nauw met elkaar verbonden zijn: preventie, passende zorg en medicatie. Waarom juist deze drie? Omdat ze samen het verschil maken in het leven van mensen met een longaandoening. En omdat we alleen samen – met het hele longenveld – deze ambities kunnen waarmaken. Laat me jullie meenemen langs de drie pijlers van onze nieuwe strategie die samen met longverpleegkundigen tot stand zijn gekomen.
Preventie
Op World Lung Day (25 september jl.) hebben we een mijlpaal bereikt: de presentatie van de Leidraad Vaccinaties voor volwassenen met een chronische longaandoening. Mensen met een longziekte lopen extra risico bij luchtweginfecties. De leidraad geeft duidelijk en wetenschappelijk onderbouwd advies over welke vaccinaties bescherming kunnen bieden. De website Longvaccinaties.nl maakt deze informatie toegankelijk voor iedereen, zorgverleners en patiënten.
Een mooi voorbeeld van wat we samen kunnen bereiken. Dankzij een werkgroep met een brede vertegenwoordiging van expertises en beroepsgroepen.
Het geeft een solide basis. Maar nu begint het échte werk: het gesprek in de praktijk. Want daar wordt zichtbaar wat er achter ‘ik denk er nog over na’ zit. Angst? Wantrouwen? Verhalen op social media? In de spreekkamer ontstaat de verbinding. Daar wordt het verschil gemaakt tussen informeren en overtuigen, tussen doorvragen en ruimte geven.
Kijk naar bewegen. We hebben goede onderzoeken over beweeginterventies bij longpatiënten. Maar de kunst zit in de vertaling en het kunnen aanreiken van oplossingen op maat. En dan het stoppen-met-roken-en/of-vapen-gesprek. Het wordt te weinig gevoerd, maar we weten dat het belangrijk is. En we kunnen leren van elkaar hoe we dit beter doen. De kennis is er. De interventies ook. Nu is het zaak om die effectief toe te passen. Deze drie preventieve gesprekken – over vaccinaties, bewegen en stoppen met roken – vragen om meer dan protocollen. Ze vragen om verbinding maken, aansluiten bij waar iemand staat, herkennen wat iemand nodig heeft. Daar gebeurt preventie echt.
Passende zorg
Het moment waarop iemand hoort “U heeft COPD” of “Uw kind heeft astma” is ingrijpend. Dan begint het échte werk: vertalen wat het betekent. Voor werk, voor sport, voor vakantie, voor de toekomst. Daar maken we het verschil.
We hebben goede instrumenten. Zoals, de Kwaliteitsstandaard COPD longaanval met ziekenhuisopname. Het Compassion-programma voor palliatieve zorg. Het ‘Leef- en zorgpad Jong zijn met astma’ dat naast medische zorg ook de thuissituatie, school en sport omvat. Waardevolle kaders die we breed willen implementeren. Ons strategisch kader benadrukt systematische monitoring van comorbiditeiten zoals cardiovasculaire aandoeningen. Want we weten: longproblemen komen zelden alleen. Er zijn hartproblemen, vermoeidheid, angst, de impact op het gezin. Die integrale blik: daar willen we sterk in zijn.
Een patiënt met COPD wordt vaak zowel in de eerste als tweede lijn behandeld. Twee DBC’s, twee zorgtrajecten. En daar liggen onze grootste uitdagingen. Want hoe zorgen we dat iedereen echt samenwerkt? Dat informatie tijdig gedeeld wordt? Dat patiënten begrijpen waarom hun medicatie aangepast is? Die coördinatie tussen de lijnen: daar moeten we echt beter in worden. Passende zorg draait om verbinding. Tussen zorglijnen, tussen professionals, tussen kennis en toepassing. Daar bouwen we aan. Elke dag. Want juist die samenwerking over de lijnen heen, daar ligt nog veel winst.
Medicatie
Inhalatietechniek. Cruciaal voor werkzame behandeling. En toch gaat het regelmatig mis. Te snel inademen, te kort vasthouden, niet schudden, de inhaler ondersteboven houden. We hebben goede hulpmiddelen. Het Zorgpad Inhalatiemedicatie, inhalatorgebruik.nl. Praktische tools die werken. Het vraagt instructie, controle, en soms opnieuw uitleggen. En vooral: herkennen wanneer het probleem niet technisch maar emotioneel is.
Want achter verkeerd medicatiegebruik zit vaak meer. Schaamte over afhankelijkheid. Angst voor bijwerkingen. Ontkenning van de ernst. Die signalen herkennen en er goed op inspelen – daar zijn professionals in de longzorg sterk in. Medicatie werkt als die correct gebruikt wordt. Logisch. Maar in de praktijk vraagt het aandacht. Niet één goede instructie, maar blijvend contact. Checken of het lukt, bijstellen als het niet lukt, begrijpen waarom het niet lukt. Daar investeren we in. In adequate begeleiding, in praktische tools, in kennisdeling over wat werkt. Want elke patiënt die zijn medicatie goed gebruikt, is winst.
Jullie stem is onmisbaar
We kunnen nog zulke mooie plannen maken, als ze niet werken in de praktijk, schieten we niets op. De kennis van longverpleegkundigen over wat werkbaar is, welke interventies aanslaan, waar de echte uitdagingen liggen, die hebben we nodig aan tafel. Ons strategisch kader is ambitieus en dat mag ook. We willen regionale kwaliteitsverschillen verkleinen, fragmentatie doorbreken, praktijkvariatie verminderen. We faciliteren kennisdeling en brengen partijen samen. En we kunnen het realiseren. Met het hele veld. Met de longverpleegkundigen als medeontwerpers, als sparringpartners, als brug tussen beleid en praktijk.
Kom naar onze bijeenkomsten. Deel jullie ervaring. Vertel wat werkt en wat beter kan. Help mee om landelijke standaarden te vertalen naar lokale praktijk. Jullie inbreng maakt het verschil. Want daar gaat het uiteindelijk om: betere zorg voor mensen die moeite hebben met ademen.
Download de pdf van dit artikel
Reageren kan via haandrikman@longalliantie.nl
Mijlpalen in de nieuwsbrief van EU PAL-COPD
Geplaatst op: december 8, 2025
De tweede nieuwsbrief van EU PAL-COPD is uit. Lees over nieuwe mijlpalen en de eerste implementatiefase van ICLEAR-EU: van voorbereiding naar een bredere proef-uitrol in alle deelnemende landen.
In de loop van 2025 heeft EU PAL-COPD aanzienlijke stappen gezet in de voorbereiding op de evaluatie en implementatie van de ICLEAR-EU-interventie in zes Europese landen. Dankzij de inzet van klinische teams, onderzoekers en partners uit alle werkpakketten is het project van voorbereiding en aanpassing overgegaan naar volledige implementatiegereedheid, en is de trialstudie inmiddels van start gegaan.
Long Alliantie Nederland maakt deel uit van het project-consortium en heeft het voortouw gehad in het ontwikkelen van het trainingsprogramma.
Walter van Litsenburg, nieuw bestuurslid Long Alliantie Nederland
Geplaatst op: december 2, 2025
Per 20 november jl. is Walter van Litsenburg toegetreden tot het bestuur van de Long Alliantie Nederland. Ter kennismaking, een kort interview.
Als verpleegkundig specialist astma en COPD, al 43 jaar werkzaam bij het Catharina Ziekenhuis Eindhoven, heeft hij altijd het belang voor ogen van zijn twee voornaamste doelgroepen: de patiënt en de verpleegkundige. Vanaf de eerste stappen voor de oprichting van de LAN (omstreeks 2008) toen er nog sprake was van een Stichting Ketenkwaliteit COPD, is Walter van Litsenburg betrokken bij de programma’s. En ook al eerder als bestuurslid.
Expertise
Als spreker is hij veelgevraagd bij congressen en webinars van Long Alliantie-leden, alleen al dit jaar bij V&VN, Chronisch Zorgnet en astmaVereniging Nederland en Davos. Van Litsenburg geeft diverse nascholingen en trainingen (IMIS), is betrokken bij de start van Compassion in het Catharina Ziekenhuis (interventie palliatieve zorg bij COPD) en werkt aan innovaties als thuismonitoring bij astma en COPD. Hij maakte voor de Long Alliantie Nederland deel uit van het kernteam goedinhaleren.nl, was co-voorzitter Richtlijn Zorgpad COPD Longaanval met ziekenhuisopname en schreef mee aan andere richtlijnen voor astma bij volwassenen en COPD.
Drijfveer
Van Litsenburg vertelt: ‘Een belangrijke drijfveer voor mij is om aandacht te krijgen voor COPD als behandelbare aandoening, waarbij echte verbetering bereikbaar is. We moeten weg van allerlei aannames, vooringenomenheid… Ik zie de mens met COPD als Ervaringsdeskundige die nog een emancipatieslag te maken heeft, om beter gezien en gehoord te worden. De LAN is als vertegenwoordiger van alle betrokken partijen in de zorg voor mensen met astma en/of COPD het platform om hieraan te werken.’
Hét moment
‘Deze tijd van veranderingen, met nieuwe plannen en nieuwe mensen, is het moment om samen tot verbeteringen te komen. Daarbij vraag ik graag aandacht voor de rol van longverpleegkundigen en praktijkondersteuners als belangrijke partijen in de zorg. Ze zijn wel betrokken maar kunnen ook bestuurlijk meer vertegenwoordigd zijn. Ik hoop binnen deze achterban ook meer animo te krijgen om actief mee te doen aan werkgroepen en projecten.’
Bekijk het bestuur van de Long Alliantie Nederland
Op de ALV van 20 november jl. is ook Erik Derks aangenomen als nieuw bestuurslid. Reageren is mogelijk via info@longalliantie.nl
Erik Derks, nieuw bestuurslid Long Alliantie Nederland
Geplaatst op: november 27, 2025
Per 20 november jl. is Erik Derks toegetreden tot het bestuur van de Long Alliantie Nederland. Ter kennismaking, een kort interview.
Erik Derks werkt al meer dan 20 jaar in de gezondheidszorgsector, waarvan de laatste jaren bij het Radboud Universitair Medisch Centrum als Manager van de Afdeling Longziekten (tweekoppige aansturing samen met het afdelingshoofd). Een opleiding tot Klinisch Epidemioloog (UvA, 2015) en een MBA (2020) volgden op een start in de zorg als verpleegkundige (2005).
Verbinden
Erik Derks: ‘Dankzij mijn brede achtergrond ben ik goed in staat om de zorg op (1) de werkvloer, (2) de wetenschap en (3) de bedrijfsvoering te overzien en de vertaalslag te maken tussen partijen in deze delta. Door te verbinden draag ik actief bij aan doelmatige zorg kwalitatief hoogwaardige zorg.’
Kijk op (long)gezondheid
‘Ziekte is slechts een onderdeel van wie iemand is. Ik heb een holistisch mensbeeld. Ik zie mensen als een uniek, actief en sociaal wezen. Iedereen heeft verschillende emoties, achtergronden, religie en wensen. Gezondheidszorg en herstel volgt dus ook individuele behoeften. Op individueel vlak draait het vaak om aandacht, luisteren en empathie om de dialoog te voeren over wat iemand nodig heeft. Als sector is het belangrijk om te leren en te innoveren.’
Richting
‘Ik denk dat preventie zeer belangrijk is nu en nog meer in de toekomst. Eigen regie is daarbij de sleutel tot de juiste zorg wanneer deze nodig is. Echter, zorg hoeft niet altijd betaalde professionele zorg te zijn. Een speerpunt is dan ook het goed inrichten van het zorglandschap, zodat er antwoord kan blijven worden gegeven op de vragen vanuit de maatschappij (en daarbinnen vanuit het individu). Dit kun je vormgeven met zorgpaden, multidisciplinaire samenwerking en innovatie, cliënt/patiënt participatie, wetenschap, etc.’
Rol in het bestuur
‘Ik ben een goede boekhouder en mag de rol van penningmeester op mij nemen. Daarnaast zal ik mij actief inzetten voor de wetenschapsagenda en doorlopend de vraag stellen welke innovatie de zorg (en maatschappij) van morgen nodig heeft.’
‘Ik kijk uit om nader kennismaken te maken. Ik kijk uit naar het leren van elkaar en het verbinden van de enorme kennis en ervaring die er binnen de Long Alliantie Nederland aanwezig is. Samen kun je zoveel meer impact hebben dan alleen. Kennis delen. Goede ervaringen delen. Kritisch zijn. De discussie niet mijden. Blijven innoveren. De zorg is nooit af!’
Bekijk het bestuur van de Long Alliantie Nederland
Reageren is mogelijk via info@longalliantie.nl
Stichting Chronisch ZorgNet, nieuw lid Long Alliantie Nederland
Geplaatst op: november 24, 2025
Met ingang van 20 november jl. is Stichting Chronisch ZorgNet lid van de Long Alliantie Nederland.
Chronisch ZorgNet is een ideële stichting – zonder winstoogmerk – met een landelijk dekkend netwerk van 55 regio’s en 3.600 deelnemende zorgverleners: fysiotherapeuten, diëtisten, oefentherapeuten. Momenteel zijn er 28.500 COPD-patiënten in behandeling. De stichting biedt passende zorg in de directe woonomgeving voor patiënten met COPD, maar ook met perifeer vaatlijden, hartaandoeningen en osteoporose.
Met wetenschappelijk onderbouwde zorg, interdisciplinaire samenwerking, continue scholing (hart voor leren-programma) én digitale innovaties werkt Chronisch ZorgNet aan toekomstbestendige zorg in de eerste lijn.
De kracht van regionale samenwerking
De kracht van Chronisch ZorgNet zit in de regionale samenwerking tussen fysio- en oefentherapeuten, diëtisten, verpleegkundig specialisten, longverpleegkundigen, POH-ers, longartsen en huisartsen met een landelijk overkoepelende organisatie. Hierdoor kunnen we regionale netwerken vergelijken en best practices delen.
Slimme zorg
Chronisch ZorgNet focust zich op het actief betrekken van patiënten bij hun behandeling, verminderen van administratielast van zorgverleners en het verzamelen van betrouwbare data. De beweging richting hybride, datagedreven zorg is ingezet. Slimme inzet van zorgprofessionals maakt behandelingen effectiever en efficiënter. Binnen Chronisch ZorgNet wordt dit al toegepast en de komende jaren verder geoptimaliseerd. De cijfers laten zien dat deze aanpak werkt én gewaardeerd wordt – door patiënten en verwijzers.
Baat bij fysiotherapie op maat
Iedere COPD-patiënt heeft baat bij fysiotherapie, maar wel op maat: met een passende behandelfrequentie en focus, afhankelijk van de situatie. Voor mensen met COPD biedt Chronisch Zorgnet:
- Op de individuele patiënt afgestemde behandeling volgens richtlijnen
- Gericht op beweging, leefstijl, voeding, stoppen met roken en psychosociale ondersteuning
- Dichtbij huis én goed afgestemd tussen zorgverleners
- COPD-patiënten vinden de juiste zorgverleners – en de juiste multidisciplinaire aanpak
Aansluiting bij speerpunten Long Alliantie
Chronisch ZorgNet draagt actief bij aan implementatie van de Kwaliteitsstandaard ‘COPD-longaanval met ziekenhuisopname’ en hanteert een holistische benadering gericht op beweging, leefstijl, voeding, stoppen-met-roken en psychosociale ondersteuning.
Directeur Mart van der Stelt: “Ons doel als nieuw lid van de Long Alliantie Nederland is het versterken van elkaars expertise, het verbreden van ons netwerk en deelname in werkgroepen en aan symposia om de toekomstige zorg voor eerstelijns COPD patiënten te verbeteren.”
Website: Chronisch Zorgnet
Bekijk hier alle leden en bedrijfsleden van de Long Alliantie Nederland
COPD op tijd herkennen helpt om erger te voorkomen
Geplaatst op: november 19, 2025
Op Wereld COPD-Dag roept Longfonds op om beginnende longklachten serieus te nemen. Hoe eerder de ziekte COPD wordt vastgesteld, hoe beter de kwaliteit van leven. Patiënten die op tijd starten met een behandeling ervaren minder klachten en voelen zich beter, vertelt Jiska Snoeck, huisarts en bestuurslid Long Alliantie Nederland.
Meer dan een half miljoen Nederlanders leeft met COPD. Uit de onlangs verschenen Nivel Longmonitor blijkt dat meer dan de helft van mensen met COPD ernstige ziektelast ervaren. Voor veel mensen met COPD zijn alledaagse activiteiten zoals traplopen, boodschappen doen of huishoudelijk werk een grote uitdaging.
Op tijd erbij, is kwaliteit erbij
Tijdig beginnen met behandeling is belangrijk om de klachten van COPD onder controle te houden. Longfonds roept mensen op om beginnende longklachten, zoals hoesten en benauwdheid, serieus te nemen en niet te wachten met naar de huisarts gaan.
Károly Illy, directeur van Longfonds, benadrukt: ‘De cijfers uit de recente onderzoeken bevestigen opnieuw dat COPD grote invloed heeft op het dagelijks leven, zowel lichamelijk als emotioneel. Laat daarom je klachten op tijd onderzoeken. Want als de diagnose in een vroeg stadium wordt vastgesteld is de ziekte beter te behandelen, voordat klachten ernstig worden.’
Veel mensen met klachten stappen niet naar de huisarts uit schaamte
Ook Jiska Snoeck, huisarts en bestuurslid Long Alliantie Nederland, onderstreept het belang van vroegtijdig handelen: ‘Veel mensen met klachten stappen niet naar de huisarts uit schaamte of angst. Ze denken dat er aan hun longklachten toch niets te doen is of zijn bang voor wat de dokter gaat zeggen. Terwijl het ontzettend belangrijk is om wél die stap naar de huisarts te maken. Ik zie in mijn praktijk dat als we COPD eerder opsporen, we echt een verschil kunnen maken. Patiënten die op tijd starten met een behandeling ervaren minder klachten en voelen zich beter.’
‘COPD? Ik had er nog nooit van gehoord.’ Lees op de site van Longfonds het verhaal van Jan Smit.