Een voorbeeld van samenwerking tussen zorg- en beweegprofessionals in de regio
Geplaatst op: oktober 20, 2024
De Longuitdaging in regio Liemers heeft meer mensen met een chronische longziekte in beweging gebracht. Daarbij zijn meerdere doelen bereikt. Zo is het ook een voorbeeld geworden van goede samenwerking tussen zorgverleners en het sociale domein.
Jenny Zwiggelaar, fysiotherapeut en projectmedewerker Chronisch ZorgNet, noemde het een persoonlijke missie. ‘Voor mij persoonlijk was het van belang om meer contact te krijgen met de buurtsportcoaches. We wilden graag beweegcoaches met budget vanuit de gemeente leren kennen, om betere zorg te kunnen bieden aan mensen met longaandoeningen. Deze Longuitdaging in Liemers heeft eraan bijgedragen dat we elkaar weten te vinden: wij fysiotherapeuten weten welke beweegcoach we kunnen benaderen voor een patiënt en andersom weten de beweegcoaches wie ze kunnen raadplegen wanneer zij een patiënt met een longziekte begeleiden.’
Deze ervaring herkent Els Fikkers, verpleegkundig specialist, gelijk. ‘Voor mij is het leren kennen van de buurtsportcoaches en Slow Sport misschien wel het grootste pluspunt geweest van deelnemen aan de Longuitdaging als professional. Mijn netwerk is uitgebreid met heel waardevolle groepen professionals.’
Het motto van Slow Sport is Van ‘no go’ naar ‘go slow’, legt projectleider Marion Foppele uit. ‘Dit is zo’n goed gekozen slogan, want er zijn helaas veel te veel longpatiënten die vanwege benauwdheid en angst voor bewegen letterlijk de bank niet afkomen en de deur niet uitkomen. Bij veel longpatiënten zit de eerste winst erin dat ze de deur uitkomen, al is het maar een klein stukje. Vanuit daar kunnen andere zorgverleners helpen om het bewegen verder uit te breiden en het sociale netwerk van patiënten te vergroten.’
Beweegteams bij de gemeente
Tijn Polman is beweegcoach bij Beweegteam Duiven/Westervoort, een vrij nieuw team binnen de gemeente; de meeste beweegcoaches zijn pas een jaar in functie. Het gemeentelijk aanbod is vaak nog onvoldoende passend voor alle doelgroepen. Met de Longuitdaging zijn belangrijke stappen gezet om drempels te gaan verlagen.
‘Voor ons was deelname aan deze Longuitdaging zeer waardevol. We waren nog zoekende naar onze positie binnen de gemeenschap, met onze doelstelling om mensen in beweging te helpen. We hadden nul ervaring met longpatiënten en zijn erg dankbaar dat we deel konden uitmaken van de Longuitdaging. De grootste winst zit in het leggen van contacten binnen het zorgnetwerk en wat we hebben kunnen leren van longspecifieke beweeguitdagingen. Als beweegprofessionals staan we nu, sinds deelname aan de Longuitdaging, op de zorgkaart. En er vloeien allemaal mooie initiatieven voort uit dit nieuwe netwerk. Deelnemers zijn ook uitgenodigd om mee te doen aan een valpreventieprogramma en ze mogen gebruik blijven maken van de atletiekbaan.’
Vergroot je netwerk
De groep zorgprofessionals betrokken bij de Longuitdaging in Liemers heeft op vrijwillige basis deelgenomen. De onbezoldigde inzet van tijd is niet voor elke zorgprofessional haalbaar. Toch kan de grootste klap behaald worden met een paar bevlogen zorgverleners, meent Marion Foppele.
‘Mijn belangrijkste advies om nog meer longpatiënten in beweging te krijgen is: Zoek elkaar op, je kan dit alleen bereiken via samenwerking en goede contacten. Door het sociale domein erbij te trekken, de buurtcoaches in je eigen regio te leren kennen, kun je wél bergen verzetten. Zij hebben vaak budget om beweeggroepen op te zetten en als de beweegcoaches goed contact onderhouden met zorgverleners, dan zijn er altijd wel een aantal fysio’s, huisartsen of praktijkondersteuners bereid om een halfuurtje of uurtje bij te dragen met inhoudelijke informatie en begeleiding.’
Tekst: Judith Cohen, medisch journalist
Meer informatie: Organiseer een Longuitdaging in de eigen regio
Ontwikkeling nieuwe leidraad vaccinaties voor chronische longpatiënten
Geplaatst op: oktober 15, 2024
De Long Alliantie ontwikkelt een nieuwe vaccinatieleidraad voor chronische longpatiënten. Het doel is het opstellen van wetenschappelijk gefundeerde aanbevelingen. Deze richten zich op vaccinaties die mogelijk van groot belang zijn voor mensen met chronische longaandoeningen. Dr. Susanne Huijts, longarts in het Máxima MC, leidt dit project met ondersteuning van Health-Ecore. Het project past binnen de bredere doelstelling van de Long Alliantie om de zorg voor chronische longpatiënten te verbeteren en hun gezondheidsperspectief te optimaliseren.
Chronische longpatiënten lopen een verhoogd risico op het oplopen van bepaalde infecties en op een ernstiger beloop. Gerichte vaccinaties kunnen bijdragen aan een betere bescherming tegen deze infecties, wat mogelijk kan leiden tot minder ziekenhuisopnames en een verbeterde kwaliteit van leven. Met de nieuwe leidraad beoogt de Long Alliantie de preventieve zorg voor longpatiënten te optimaliseren.
Brede werkgroep en implementatiegroep
Om tot een gedegen leidraad te komen, hanteert het project een integrale benadering waarbij verschillende belanghebbenden worden betrokken. Een brede werkgroep bestaande uit longartsen, een huisarts, apotheker, betrokkene van het RIVM en gezondheidseconoom beoordelen de wetenschappelijke gegevens voor het uitbrengen van een advies. Een implementatiegroep, bestaande uit diverse zorgprofessionals zoals huisartsen, longartsen en apothekers, richt zich op de praktische uitvoerbaarheid van de leidraad. Zij behandelen vraagstukken rondom patiëntidentificatie, vaccintoediening en registratie. Daarnaast vindt er overleg plaats met beleidsmakers om de mogelijkheden voor vergoeding van de aanbevolen vaccins te bespreken. Ook worden er in samenwerking met het Longfonds inzichten en ervaringen van patiënten verzameld.
Wetenschappelijk onderbouwd en praktisch uitvoerbaar
Door deze methodische aanpak streeft de Long Alliantie ernaar een leidraad te ontwikkelen die niet alleen wetenschappelijk onderbouwd is, maar ook rekening houdt met patiëntvoorkeuren en praktisch uitvoerbaar is in de dagelijkse zorgpraktijk. Het streven is om de leidraad te presenteren in maart of april van 2025.
De Long Alliantie verstrekt periodiek updates over de voortgang van dit project. Belangstellenden kunnen zich inschrijven voor de nieuwsbrief of contact opnemen voor meer informatie of bij interesse om bij te dragen aan het initiatief. Meer informatie: Rutger Haandrikman, directeur haandrikman@longalliantie.nl.
Dit project wordt mogelijk gemaakt door financiële steun van de International Respiratory Coalition en het Steunfonds Long Alliantie Nederland. De Long Alliantie Nederland waarborgt hierbij de objectiviteit en onafhankelijkheid van het onderzoek. Een strikt wetenschappelijke en transparante aanpak garandeert de integriteit van de resultaten.
Long Alliantie vraagt aandacht voor COPD in Week van de Palliatieve Zorg
Geplaatst op: oktober 9, 2024
Tijdens de Week van de Palliatieve Zorg, van 12 tot en met 19 oktober, staat palliatieve zorg in de schijnwerpers en wat het betekent voor mensen die kwetsbaar of ongeneeslijk ziek zijn. Denk aan mensen met ernstige COPD. Palliatieve zorg richt zich op het leven en kwaliteit van leven. Zorgprofessionals die palliatieve zorg verlenen, richten zich op wat voor de patiënt belangrijk is. Op het Nationaal Congres Palliatieve Zorg, op 10 en 11 oktober, vraagt Els Verschuur aandacht voor de interventie Compassion-Passende zorg bij ernstige COPD en geeft een posterpresentatie over het blended learning programma.
De meest belangrijke informatie over ziekte en behandeling krijgen patiënten van hun zorgverleners. Daarom is het belangrijk dat zij goed geïnformeerd zijn over wat palliatieve zorg inhoudt.
Long Alliantie Nederland zet zich in om palliatieve zorg voor mensen met COPD en hun naasten te verbeteren. De ontwikkelde interventie Compassion is door het Nationaal Programma Palliatieve Zorg II (NPPZ II) bestempeld als kansrijk project van passende zorg bij ernstige COPD. Senior projectleider Els Verschuur vraagt bij iedereen die werkzaam is in de palliatieve zorg aandacht voor mensen met COPD en wat Compassion voor hen kan betekenen.
Voorafgaand aan de Week van de Palliatieve Zorg vindt het Nationaal Congres Palliatieve Zorg plaats.
Nationaal Congres Palliatieve Zorg
De 10e editie van het Nationaal Congres Palliatieve Zorg vindt plaats op 10 en 11 oktober (Papendal, Arnhem). Het thema is toekomstbestendige palliatieve zorg. Els Verschuur brengt op dit congres palliatieve zorg bij COPD onder de aandacht met een posterpresentatie.
De posterpresentatie gaat over het blended learning programma van Compassion. Dit programma is ontwikkeld om kennis over palliatieve zorg bij COPD verder te bevorderen, zorgverleners hierin te trainen en palliatieve zorg te integreren/ implementeren in gebruikelijke COPD-zorg. Vragen die worden beantwoord zijn onder meer: Hoe kun je de samenwerking voor palliatieve zorg bij COPD tussen zorgverleners, ook buiten het ziekenhuis, organiseren? Hoe ga je proactief het gesprek aan met patiënten over hun wensen en behoeften aan zorg, maar ook over behandelgrenzen?
Het congres wordt mogelijk gemaakt door Palliactief, ZonMw en Viatris. In de stand van ZonMw zijn materialen verkrijgbaar die zijn ontwikkeld binnen Compassion. Alle hulpmiddelen voor de implementatie van Compassion zijn te vinden in de online toolbox Passende palliatieve zorg bij COPD.
Implementatie
Recent zijn twee ziekenhuizen, Franciscus en Maastricht UMC+, met de ZonMw-stimuleringssubsidie gestart met de implementatie van Compassion binnen hun regio.
Lees bij interesse voor implementatie in jullie ziekenhuis of regio ook de programmabeschrijving op Palliaweb. Meer informatie: verschuur@longalliantie.nl.
RIVM-berekening: 672.000 mensen zijn chronisch ziek door roken
Geplaatst op: oktober 1, 2024
Als gevolg van roken kampen in totaal 672.000 mensen met ziektes als COPD, kanker en hart- en vaatziekten. Dit blijkt uit RIVM-berekeningen in opdracht van de Rookvrije Generatie, een initiatief van Hartstichting, KWF en Longfonds. De tabaksindustrie uitbannen zou dan ook veel ziekte en verdriet voorkomen.
In de RIVM-berekening is gekeken naar 15 chronische ziekten, waarbij roken een rol speelt. Voor sommige aandoeningen is roken de absolute boosdoener: bij zowel strottenhoofdkanker als longkanker wordt ruim 8 op de 10 gevallen veroorzaakt door roken. Ook bij COPD is het verreweg de belangrijkste oorzaak: bijna 380.000 gevallen (77% van alle COPD) zijn aan roken te wijten.
Zonder tabak was deze mensen dit lot bespaard, stelt de Rookvrije Generatie. Als slachtoffer van de tabaksindustrie zijn zij gebaat bij maatregelen zoals het duurder maken van tabak en goede rook-stophulp waardoor zij van deze hardnekkige verslaving af kunnen komen.
Tabaksindustrie de schuldige
‘Realiseer je wat dit betekent: als we de tabaksindustrie uitbannen, zouden bepaalde ziektes, die nu honderdduizenden mensen treffen, fors afnemen’, zegt Károly Illy, directeur Longfonds, namens de Rookvrije Generatie. ‘Dat voorkomt niet alleen heel veel ziekte en verdriet, maar daar hebben we ook als maatschappij baat bij.’
Illy vervolgt: ‘Een chronische ziekte zoals COPD betekent dat mensen longklachten hebben zoals benauwdheid, overmatig hoesten en vermoeidheid. Ze moeten inleveren op hun kwaliteit van leven. Ze kunnen bijvoorbeeld minder of helemaal niet meer werken, ze moeten sport of hobby’s opgeven, en dagelijkse dingen zoals boodschappen worden lastiger. Iemand met COPD heeft bovendien jarenlang zorg en medicatie nodig, vaak van meerdere zorgverleners tegelijk.’
Overheid moet mensen beschermen
De overheid heeft een cruciale taak om mensen te beschermen tegen tabak en andere nicotineproducten, stellen de gezondheidsfondsen.
Illy: ‘In deze tijd van overbelaste zorg, torenhoge zorgkosten en grote tekorten op de arbeidsmarkt, moet de overheid alles op alles zetten om mensen zo lang mogelijk gezond en aan het werk te houden. Dat betekent: gezonde dingen promoten, en ongezonde dingen zoals roken en vapen zo veel mogelijk ontmoedigen. Het voorstel van D66 en CDA, om de btw-verhoging op sport te laten vervallen en in plaats daarvan de prijzen van tabak en e-sigaretten te verhogen, getuigt dan ook van goed verstand.’
De gezondheidsfondsen waarschuwen ook voor andere nicotineproducten die de tabaksindustrie op de markt brengt, zoals de e-sigaret (vape).
Illy: ‘Door jongeren verslaafd te maken aan nicotine, hebben ze een nieuwe klant voor het leven. We weten bovendien dat de vape een opstapje is naar het gewone roken. 69 procent van de vapende jongeren gebruikt ook gewone sigaretten. Als we dit geen halt toeroepen zitten we over een paar decennia nog steeds met zulke cijfers.’
Meer informatie over dit bericht: www.rookvrijegeneratie.nl.
Károly Illy, directeur Longfonds, is tevens algemeen bestuurslid van Long Alliantie Nederland.
Eerste WHO-rapport ooit over longziekten in Europa verschijnt in voorjaar 2025
Geplaatst op: september 24, 2024
Komend voorjaar brengt de World Health Organization (WHO) van de Verenigde Naties voor het eerst een rapport uit dat volledig is gewijd aan longziekten in Europa. De titel is WHO European Regional Report on Chronic Respiratory Diseases: Towards Health Equity by 2050. Het rapport wordt geschreven door WHO Regional Office for Europe and European Respiratory Society (ERS). Betrokken in de schrijfgroep is dr. Job van Boven, bestuurslid van Long Alliantie Nederland.
In de wandelgangen van het ERS-congres in Wenen gaf dr. Job van Boven een korte toelichting op het WHO-rapport.
Het WHO-rapport
Het WHO-rapport bestaat uit 3 delen. Het eerste deel beschrijft de totale gezondheids- en economische impact van chronische longaandoeningen in de regio en ongelijkheden tussen geografische en demografische groepen. Het tweede deel bekijkt uitdagingen en oplossingen voor governance en zorgbeleid. Het derde deel gaat in op onderzoek en innovatie. Verder worden er best practices beschreven van landen die succesvolle longprogramma’s hebben ingevoerd.
Meer investeren in preventie en behandeling van longziekten
Onderliggend doel van het rapport is om bij beleidsmakers meer aandacht te vragen om te investeren in preventie en behandeling van longziekten. Duidelijk is dat de huidige investeringen nog relatief laag zijn, gezien de totale impact van chronische longaandoeningen ten opzichte van andere ziekten. Vanuit Nederland zijn in de schrijfgroep van het rapport betrokken prof.dr. Frits Franssen (Maastricht UMC) en dr. Job van Boven (UMC Groningen), bestuurslid Long Alliantie Nederland.
Long Alliantie Nederland wil zich graag inzetten om deze boodschap in Nederland te verspreiden.
Lees ook: Respiratory research funding is inadequate, inequitable, and a missed opportunity – ScienceDirect
Figure. Grants awarded for non-communicable diseases in 2012–2017
Voor meer informatie: info@longalliantie.nl
Meer samenwerking door webinar voor fysiotherapeuten over kinderen met een longaandoening
Geplaatst op: september 24, 2024
Vereniging voor Hart-, Vaat- en Longfysiotherapie (VHVL) organiseert op 6 november een webinar over kinderen met een longaandoening. Het doel van dit webinar is om een boost te geven aan de samenwerking tussen gespecialiseerde fysiotherapeuten voor optimale zorg voor deze patiëntengroep.
In 4 lezingen vertellen kinderlongarts Bert Arets, onderzoeker Johannes Noordstar, GZ-psycholoog Kind & Jeugd Anne van Wendel de Joode en maatschappelijk werker ziekenhuis Jan Jaap Karsten over de groei en ontwikkeling van de longen, ‘fysieke geletterdheid’ en de impact van een longaandoening op het kind en de omgeving. Hiermee ontstaat een brede blik op het onderwerp kinderen met een longaandoening.
Voor wie?
Het webinar is interessant voor de kinderfysiotherapeut, sportfysiotherapeut, ziekenhuisfysiotherapeut en longfysiotherapeut. Geïnteresseerde overige professionals zijn ook welkom bij dit webinar. Ook is dit webinar interessant voor fysiotherapeuten die werken met volwassenen met een longaandoening die ontstond tijdens de kinderleeftijd. Het geeft kijk op wat een volwassen patiënt heeft meegemaakt in zijn/haar kinderjaren.
Programma en inschrijven
Datum en tijden: woensdag 6 november 2024, van 19.30 uur tot 21.30 uur. Het webinar is geaccrediteerd en richt zich op fysiotherapeuten en overige geïnteresseerde professionals. Inschrijven is ook mogelijk voor niet-VHVL leden én niet-KNGF leden. Er geldt een entreeprijs.
Het webinar wordt online uitgezonden vanuit de webinar-studio in het St. Antonius Ziekenhuis.
Lees een uitgebreide omschrijving op Webinar KNGF VHVL De longen van nu: Kinderen met een longaandoening
Meer informatie: bijeenkomsten@kngf.nl
Hoe maak je samenwerkingsafspraken om inhalatiefouten te voorkomen?
Geplaatst op: september 24, 2024
Onlangs is het webinar ‘Hoe voorkomt u inhalatiefouten?’ verschenen op PUF-academy. Deze gratis e-learning gaat over goede, herhaalde inhalatie-instructie aan patiënten en de rol van elke zorgverlener hierbij. Er is onder meer behoefte aan samenwerkingsafspraken. Wie geeft de (herhaal)instructies? Hoe maak je hiervoor regionale afspraken? In dit webinar gaan huisarts en apothekers hierover in gesprek. Lidewij Sekhuis van Long Alliantie Nederland deelt ervaringen van pilotregio’s.
Bij inhalatorgebruik worden helaas veel kritische fouten gemaakt. Dit heeft een negatieve impact op de ziektecontrole en de kwaliteit van leven van mensen die inhalators gebruiken. Er is dan ook behoefte aan samenwerkingsafspraken die gericht zijn op het verminderen van inhalatiefouten bij patiënten.
De taak van…?
Bij het voorkomen van inhalatiefouten is te denken aan het ontwikkelen van een formularium, verantwoord wisselen tussen medicatie, maar ook aan het maken van regionale afspraken over wie wanneer een (herhaal)instructie geeft. Is dat de taak van de voorschrijvend arts of verpleegkundige? Of toch van het team in de apotheek? Dit soort samenwerkingsafspraken kunnen het beste worden gemaakt op regionaal niveau. Maar hoe doe je dat dan?
In een gesprek tussen apotheekhoudend-huisarts Boudewijn Dierick, apothekers Piet Ooms en Jos Lüers staan dit soort vragen centraal. Lidewij Sekhuis, senior projectleider Long Alliantie Nederland, sluit ook aan. Zij deelt de ervaringen van pilotregio’s die een regionaal zorgpad inhalatiemedicatie hebben geïmplementeerd.
Webinar inhalatiefouten
Ga naar: Webinar Hoe voorkomt u inhalatiefouten? PUF-academy
Het webinar duurt 1 uur en is geaccrediteerd voor 1 punt. Het is bestemd voor apothekers, huisartsen, longartsen, longverpleegkundigen, physician assistents, praktijkondersteuners, verpleegkundig specialisten en verpleegkundigen. PUF-academy wordt georganiseerd door Esculaap Media.
Apotheekteams online nascholing
Long Alliantie Nederland heeft samen met CME-Online ook voor apotheekteams een cursus opgesteld over Therapietrouw bij inhalatiemedicatie. Bekijk hier de nascholing voor apothekers. Bekijk hier de online nascholing voor apothekersassistenten.
Lees meer over het Zorgpad Inhalatiemedicatie op onze website goedinhaleren.nl. Meer informatie: sekhuis@longalliantie.nl
Column Rutger Haandrikman: COPD, palliatieve zorg en de menselijke maat
Geplaatst op: september 24, 2024
De uitdaging van het gesprek over de laatste levensfase, of juist het niet aangaan ervan, is een realiteit die ik persoonlijk ken en die nu resoneert in mijn werk bij de Long Alliantie Nederland. Als we niet oppassen, stevenen we binnenkort af op meer dan een miljoen COPD-patiënten in Nederland. We staan dus voor een kritieke opgave in de zorg.
Onze huidige aanpak, waarbij palliatieve zorg vaak pas laat wordt geïntroduceerd, is een gemiste kans. Het is tijd voor een fundamentele herziening van onze perceptie van palliatieve zorg bij COPD. In plaats van palliatieve zorg te zien als een laatste fase, moeten we het beschouwen als een integraal onderdeel van zorg en behandeling vanaf de diagnose. De centrale vraag moet verschuiven van ‘Wat kunnen we nog doen?’ naar ‘Hoe optimaliseren we de levenskwaliteit?’. Deze verandering in benadering kan veel betekenis hebben voor patiënten en hun naasten.
Onze online toolbox ‘Passende palliatieve zorg bij COPD’ biedt zorgverleners waardevolle handvatten, maar dit alleen is niet voldoende. We hebben een cultuuromslag nodig in de gehele zorgsector. Programma’s zoals Compassion (waar de toolbox onderdeel van is) zijn essentieel in het bevorderen van persoonsgerichte zorg, nauw afgestemd op de wensen en behoeften van de patiënt en diens naasten.
Het gaat hier om meer dan symptoombestrijding. De essentie ligt in het faciliteren van betekenisvolle momenten en het waarborgen van levenskwaliteit. Palliatieve zorg betekent niet het opgeven van hoop, maar het ontsluiten van nieuwe mogelijkheden door oprechte, medemenselijke zorg.
Als nieuwkomer in dit veld roep ik alle betrokkenen op om deze uitdaging gezamenlijk aan te gaan. Het is tijd om palliatieve zorg bij COPD te positioneren als een kernonderdeel van zorg en behandeling. Samen kunnen we een zorgomgeving creëren waarin compassie en begrip centraal staan.
Stelt u zich een zorgsysteem voor waarin elke COPD-patiënt tijdig de juiste ondersteuning ontvangt. Een systeem waarin we proactief het gesprek aangaan over wat echt belangrijk is, ruim voordat de urgentie zich opdringt. Hoe mooi zou dat niet zijn?
Het moment is aangebroken voor een paradigmaverschuiving in de COPD-zorg. Palliatieve zorg moet evolueren van een sluitstuk naar een rode draad door het hele zorgtraject, met menselijkheid als drijvende kracht.
De gesprekken over de laatste levensfase blijven uitdagend, maar zijn onmisbaar. Door onze aanpak te veranderen, kunnen we barrières doorbreken en woorden vinden die ertoe doen. Deze ervaringen zijn leerzaam, zowel professioneel als persoonlijk.
Mijn oproep aan iedere zorgprofessional: omarm deze benadering, benut onze toolbox, en laat Compassion uw gids zijn. Alleen zo kunnen we voor elke COPD-patiënt in Nederland een leven creëren dat niet alleen langer, maar vooral betekenisvoller is.
Laten we samen deze cruciale stap zetten naar een meer humane en effectieve gezondheidszorg. Doen jullie mee?
Rutger Haandrikman is directeur van de Long Alliantie Nederland. Reageren kan via haandrikman@longalliantie.nl.
‘De Longuitdaging’ helpt conditie vooruit, laagdrempelige aanpak werkt
Geplaatst op: september 19, 2024
De Longuitdaging in regio Liemers is een groot succes gebleken. Meer mensen met een chronische longziekte zijn in beweging gekomen. Niet alleen COPD-patiënten deden mee, deelnemers hadden verschillende longaandoeningen en varieerden in conditie. Deelnemers leerden veel door de informele setting waarin informatie werd gegeven. Naast een betere conditie voelden zij na afloop meer regie. Ook voor de zorgprofessionals was het een waardevolle ervaring.
De Longuitdaging is een kant-en-klaar pakket dat Long Alliantie Nederland al eerder heeft ontwikkeld samen met het Longfonds om mensen met een longziekte meer in beweging te krijgen. Voorheen heette deze wandelchallenge de ‘COPD-challenge’, maar de Longuitdaging is er voor alle mensen met een chronische longaandoening. Initiatiefnemer voor de Longuitdaging in de streek Liemers is Marion Foppele, projectleider Bewegen en Longziekten van Long Alliantie Nederland.
Meer over de deelnemers
Iedere deelnemer liep naar eigen kunnen en met eigen doelstellingen. Deelnemers waren van verschillende gezondheidsachtergronden, conditie en kwaliteit van leven. Zo wandelden er mensen mee met COPD, astma, interstitiële longziekten, longkanker en post-COVID-syndroom. En waren er deelnemers met rollator of zuurstoftherapie. Veruit de meeste mensen meldden na afloop van de Longuitdaging hoezeer hun conditie en gezondheid vooruit was gegaan en hoeveel meer regie zij voelden over hun longziekte dan voorafgaand aan de Longuitdaging. Er waren veel positieve geluiden over het lotgenotencontact en de kennis die zij over de eigen aandoening opdeden gaandeweg.
Halfuurtje informatie uitwisselen
Ook voor de zorgprofessionals was het een waardevolle ervaring. Consulent Astma & COPD Jan-Willem van den Bos vertelt dat na de start van de Longuitdaging al snel het idee kwam om het eerste halfuur voorafgaand aan het wandelen informatie uit te wisselen met alle deelnemers. ‘Er werd inhoudelijk informatie gegeven, bijvoorbeeld over de verschillende longziekten of medicatiegebruik, maar ook werd er informatie verstrekt over welke mogelijkheden de gemeente biedt voor andere vormen van beweging en lotgenotencontact dan deze Longuitdaging. Patiënten vonden dit heel waardevol.’
Els Fikkers, verpleegkundig specialist Longziekten in het Rijnstate vult aan: ‘Ik vermoed dat het voor deelnemers steeds laagdrempeliger werd om vragen te durven stellen. Deelnemers leren veel van lotgenoten met dezelfde aandoening maar ook van lotgenoten met een hele andere longbeperking dan zijzelf hebben. Dit was zeer waardevol en een aanvulling op alles wat ik van patiënten mee probeer te geven op mijn spreekuur. Wanneer patiënten 10 minuten hebben bij de huisarts of 20-30 minuten bij andere zorgverleners vindt er toch vaak een vraag-en-antwoordspel plaats, bepaalde onderdelen van een behandel- of zorgprotocol moeten immers aan bod komen.’
‘Door met individuele patiënten te wandelen kom je veel spontaner tot hele andere gesprekken en krijg je als zorgverlener een beter inzicht in de daadwerkelijke onderliggende behoeften en vragen van patiënten. Ook denk ik dat het “educatief halfuurtje” voorafgaand aan de wandeling zeer helpend was om bij veel patiënten tot de kern te komen. Immers: in een ongedwongen, relaxte setting kunnen mensen beter informatie tot zich nemen dan in een gespannen omgeving van een zorginstelling.’
Motivatie en meer inzicht
Van den Bos: ‘We horen geregeld van bijvoorbeeld praktijkondersteuners of andere zorgverleners dat ze het lastig vinden om patiënten met COPD te motiveren. Een deel van deze patiënten blijft roken en is maar moeilijk van de bank af te krijgen. Een praktijkondersteuner die meewandelt met deze patiënten kan in slechts een uurtje een heel ander inzicht krijgen in onderliggende behoeften en angsten van de patiënt.’
Jenny Zwiggelaar, fysiotherapeut en projectmedewerker hart-vaat-long bij het landelijke Chronische ZorgNet, bevestigt dit: ‘als fysiotherapeut zien we veel COPD-patiënten waarvan we van collega-zorgverleners horen dat ze motivatie missen. Maar wij hebben nog nooit een niet-gemotiveerde patiënt gezien. We moeten scherp op het netvlies houden dat het niet van de bank afkomen vaak bij longpatiënten, meer dan bij andere chronische aandoeningen, samenhangt met de angst voor benauwdheid en daarmee bewegen. Dus hoe laagdrempeliger we het bewegen maken hoe beter. Het zou mooi zijn als er meer beweegaanbod komt voor longpatiënten in het bijzonder.’
Tekst: Judith Cohen, medisch journalist
Meer informatie: Organiseer een Longuitdaging in de eigen regio
Chronisch ZorgNet ontvangt subsidie voor verdere implementatie zorgpad ‘COPD-longaanval met ziekenhuisopname’
Geplaatst op: september 17, 2024
Chronisch ZorgNet is verheugd aan te kondigen dat zij een subsidie ontvangt voor de implementatie van het zorgpad ‘COPD-Longaanval met ziekenhuisopname’ van Long Alliantie Nederland in de regio Eindhoven. De implementatie van het zorgpad richt zich op de continuïteit van zorg voor mensen met COPD, die na ziekenhuisopname in de eerste lijn naar een gespecialiseerd longfysiotherapeut of diëtist gaan. Het doel van deze aanpak is de verbetering van persoonsgerichte zorg en samenwerking tussen zorgverleners. De implementatie start in regio Eindhoven, met de ambitie om op te schalen naar het hele land. Het project is een samenwerking tussen Chronisch Zorgnet, de longafdeling van het Catharina Ziekenhuis en huisartsengroep Stroomz.
Beweging en voeding
Na een ziekenhuisopname kampen COPD-patiënten vaak met verlies van spiermassa en vetvrije massa, mede door inactiviteit en de systemische effecten op de spieren. Ook ervaren patiënten een verminderde eetlust en hebben moeite met eten door kortademigheid. Hoewel begeleiding door fysiotherapeut en diëtist essentieel is voor veel patiënten met COPD, krijgt slechts een klein percentage van de patiënten deze cruciale zorg. Het gevolg is dat veel patiënten verhoogd risico lopen op terugval en heropname. Verwijzing vanuit het ziekenhuis naar de eerste lijn en goede samenwerkingsafspraken tussen betrokken zorgverleners is van groot belang voor herstel thuis na ontslag uit het ziekenhuis, door o.a. goede voeding, voldoende beweging en passend energiebeheer.
Gespecialiseerde COPD-zorg door longtherapeuten en diëtisten
Chronisch ZorgNet is een landelijk dekkend kwaliteitsnetwerk van fysio-, oefentherapeuten en diëtisten gespecialiseerd in de behandeling van mensen met COPD. In het hele land is in de woonomgeving van de patiënt een eerstelijns zorgverlener te vinden met aanvullende expertise (bijvoorbeeld scholing en interdisciplinaire samenwerking) om deze kwetsbare groep patiënten te behandelen.
De subsidie wordt gebruikt om de bestaande infrastructuur van Chronisch ZorgNet in de regio Eindhoven in te zetten bij het zorgpad COPD, voor laagdrempelige verwijzing naar gespecialiseerde zorgverleners in de woonomgeving van de patiënt en interdisciplinaire samenwerking. De verwijzing wordt ten alle tijden opgevolgd doordat fysiotherapeut en/of dietist binnen 3 dagen van verwijzing zelf contact opneemt met patiënt. Ook angstige en afwachtende patiënten komen hierdoor vroegtijdig in contact met de zorgverlener.
Veelbelovende oplossing
Het zorgpad ‘COPD-longaanval met ziekenhuisopname’ van Long Alliantie Nederland heeft eerder tot mooie resultaten geleid in andere pilot-regio’s, zoals het verminderen van heropnames. Duurzame implementatie van het zorgpad blijft een uitdaging, bijvoorbeeld op het gebied van continuïteit van zorg na ziekenhuisopname.
Met de subsidie beoogt Chronisch ZorgNet in Eindhoven een best practice neer te zetten, door heldere werkafspraken tussen zorgverleners over samenwerking en terugkoppeling. De ambitie is dat deze aanpak met de geleerde lessen vervolgens in het hele land uitgerold kan worden, waarbij rekening gehouden wordt met regionale verschillen. De subsidieverstrekker is Versterking Eerstelijnszorg Zuid Nederland.
Door praktische drempels te verlagen en voldoende aanbod van gespecialiseerde zorgverleners in de eerste lijn creëren we verbeterde toegang tot deze cruciale zorg. Deze projectaanpak biedt een veelbelovende kans om de zorg voor COPD-patiënten verder te verbeteren, met als uiteindelijk doel vermindering van heropnames en verbeteren van de kwaliteit van leven voor deze kwetsbare groep. Niet enkel gunstig voor de patiënt, het helpt ook in het beheersen van de druk op de ziekenhuizen en de stijgende zorgkosten.
Meer informatie: Chronisch ZorgNet – passende zorg bij COPD. Met vragen kunt u terecht bij Steffie Spruijt, steffie@chronischzorgnet.nl.
Lees hier meer over het zorgpad: longaanval.nl