Samen werken aan betere nazorg na een COPD-longaanval: de aanpak uit Eindhoven

Geplaatst op: mei 18, 2026

In de regio Eindhoven leidt de implementatie van het LAN-zorgpad COPD longaanval met ziekenhuisopname tot meer en snellere verwijzingen naar gespecialiseerde eerstelijns zorg na een COPD-longaanval met ziekenhuisopname. Het aantal verwijzingen naar gespecialiseerde longfysiotherapeuten en diëtisten ligt aantoonbaar hoger dan landelijke cijfers (zie tabel) en dragen bij aan beter herstel en passende ondersteuning van patiënten na ontslag.

Goede zorg na een COPD-longaanval vraagt om nauwe samenwerking tussen ziekenhuis en eerste lijn. Vanuit deze gedachte is in februari 2025 de pilot gestart: ‘Verlagen van ziektelast en voorkomen van (her)opnames na longaanval bij COPD-patiënten: een interdisciplinaire en persoonsgerichte aanpak’. Binnen deze pilot werken de Afdeling Longgeneeskunde van het Catharina Ziekenhuis en Chronisch ZorgNet samen aan de implementatie en regionale doorontwikkeling van het zorgpad COPD longaanval met ziekenhuisopname van de Long Alliantie Nederland (LAN).

De aanpak richt zich op het versterken van transmurale samenwerking en het verbeteren van de overdracht tussen ziekenhuis en eerste lijn. Daarbij ligt de nadruk op twee belangrijke speerpunten: mobiliteit en beweging, en voedingstoestand. Door patiënten na ontslag sneller door te verwijzen naar gespecialiseerde fysiotherapeuten en diëtisten in de eerste lijn, krijgen zij tijdig de juiste ondersteuning voor herstel en zelfmanagement in hun thuisomgeving.

De kracht van samenwerking zichtbaar

Een COPD-longaanval met ziekenhuisopname is ingrijpend voor patiënten en hun naasten. Juist in de periode na ontslag maakt goede begeleiding met gespecialiseerde fysiotherapeut, diëtist en longverpleegkundige het verschil. De pilot laat zien dat tijdige inzet van deze zorgprofessionals niet alleen het herstel ondersteunt, maar ook bijdraagt aan vertrouwen en regie bij de patiënt.

Daarnaast blijkt dat een preventieve inzet van fysiotherapie en diëtetiek mogelijk nog belangrijker is: door eerder in te grijpen kan het risico op nieuwe longaanvallen worden verkleind. Voor zorgverleners betekent dit meer grip op het ziektebeloop van patiënten, duidelijkere samenwerking en efficiëntere afstemming binnen de keten.

Samen leren en verbeteren

Op 15 april vond de eindevaluatie plaats in het Catharina Ziekenhuis. Ongeveer 60 zorgprofessionals uit de hele keten namen deel – van ziekenhuiszorg tot eerstelijnszorg. De bijeenkomst bood waardevolle inzichten in de eerste resultaten én in ieders rol binnen het zorgpad.

“De combinatie van betrokken en deskundige zorgverleners die goed samenwerken, zorgt voor sneller en beter herstel en tijdige actie bij toename van ziektesymptomen,” zegt Walter van Litsenburg, verpleegkundig specialist Catharina Ziekenhuis, tevens bestuurslid bij Long Alliantie Nederland.

Ook het patiëntperspectief onderstreept de impact van deze aanpak. “Als ik eerder had geweten hoe belangrijk voeding en beweging zijn voor mijn COPD, was ik waarschijnlijk nooit in het ziekenhuis beland,” laat een patiënt weten. Deze ervaringen maken duidelijk hoe belangrijk het is om patiënten tijdig passende ondersteuning te bieden, gericht op leefstijl, herstel en zelfmanagement.

Van pilot naar praktijk: bouwen aan duurzame zorg

De pilot heeft niet alleen resultaten opgeleverd, maar ook concrete inzichten in hoe samenwerking en overdracht verbeterd kunnen worden, in samenwerking met regionale partners en Chronisch ZorgNet. Deze zijn vertaald naar een praktische roadmap die andere regio’s kan ondersteunen bij de implementatie van het LAN-zorgpad.

De ervaringen uit regio Eindhoven laten zien dat deze aanpak haalbaar én waardevol is. Door de verbinding tussen ziekenhuis en eerste lijn te versterken, krijgen patiënten toegang tot gespecialiseerde nazorg, wat hun herstel ondersteunt en bijdraagt aan het voorkomen van heropnames. Tegelijk ervaren zorgverleners meer duidelijkheid in rollen en betere samenwerking binnen de keten.

Roadmap

De ontwikkelde roadmap biedt concrete handvatten om het zorgpad ook in uw regio te implementeren, afgestemd op de lokale situatie en in samenwerking met regionale partners. Wilt u weten wat dit zorgpad kan betekenen voor uw regio? Of wilt u ervaringen uitwisselen over implementatie en samenwerking? Neem vrijblijvend contact op met Maike Koch, projectleider Chronisch ZorgNet via info@ chronischzorgnet.nl. Het project is mede mogelijk gemaakt door CZ en VGZ, namens alle zorgverzekeraars.

Chronisch ZorgNet is lid van de Long Alliantie Nederland