19 april 2024: LANdelijk Longcongres Passende zorg bij COPD. Klik hier.

Bewegen tegen eenzaamheid

Geplaatst op: december 4, 2023

Voldoende bewegen is belangrijk voor alle mensen. Bewegen geeft energie en heeft bovendien direct impact op de mentale gezondheid. Daarnaast kan bewegen het makkelijker maken om ook op andere leefstijlgebieden gezonder te leven. In 2040 zouden drie van de vier Nederlanders elke week 2,5 uur moeten bewegen, zo luidt het doel van het kabinet en de Beweegalliantie. Maar wat als je behoort tot de 1,2 miljoen mensen met een chronische longaandoening? Er is namelijk gebleken dat 60% van de mensen met een longziekte niet of niet genoeg bewegen¹. Vaak wordt inspanning vermeden vanwege angst voor inspanningsafhankelijke klachten, maar ook door eenzaamheid. Doordat mensen minder bewegen, hebben zij minder sociaal contact en komen hierdoor in een neerwaartse spiraal terecht¹.

Bewegen met een longziekte kan fysieke veranderingen in het lichaam bevorderen zoals sterkere ademhalingsspieren en een betere conditie. Maar bewegen kan ook een impact hebben op de mentale gezondheid doordat er meer sociaal contact mogelijk is als men meer kan bewegen. Daarom geeft bewegen met een longziekte een betere prognose van het ziekteproces. Zo draagt het bij aan een hogere kwaliteit van leven en verminderend het onder ander ook de ziektelast, het aantal ziekenhuisopnamen en kan het eenzaamheid verminderen¹. Zie voor de effecten van bewegen: De infographic Bewegen heeft effect op.

Michelle Viveen, longfysiotherapeute bij FysiovdBerge in Culemborg heeft onlangs haar master “Fysiotherapie en Wijkgerichte Beweegzorg” aan de Hogeschool Leiden afgerond. Hiervoor heeft zij participatief actieonderzoek gedaan met als doel in co-creatie een interventie te ontwikkelen specifiek voor patiënten met COPD om eenzaamheid te verminderen en fysieke activiteit te bevorderen. Door met deze doelgroep in gesprek te gaan over bewegen en het effect van eenzaamheid hierop is er inzicht ontstaan dat de beperking om te gaan bewegen veel breder ligt dan alleen het fysieke aspect. Zo gaf een van de deelnemers van het onderzoek aan over bewegen: “Ja dat wordt dus een lastige en wel een beetje pijnlijk, omdat ik bijna niemand meer zie, omdat ze allemaal dingen willen doen waar ik niet aan mee kan doen”. 

De resultaten van het onderzoek laten zien dat het bij deze groep chronische patiënten draait om een op maat gemaakte interventie, het liefst in de openbare ruimte, waarbij plezier tijdens de interventie een belangrijk aspect is om het vol te houden².
Zie voor resultaten van dit onderzoek de poster van: Patiënten met COPD samen in beweging tegen eenzaamheid.

De resultaten van dit onderzoek sluiten mooi aan op de longuitdaging die de LAN in samenwerking met het Longfonds, Move2Improve en AstraZeneca heeft gerealiseerd. De Longuitdaging is een wandeluitdaging van 20 weken, voor alle mensen met een chronische longaandoening.Michelle Viveen over deze Longuitdaging: “Mooi dat de Long Alliantie in samenwerking met de andere partijen middels de longuitdaging zorgverleners en beweegprofessionals handvatten geeft om een bijdrage te kunnen leveren aan bewegen onder longpatiënten, die hiermee ook het sociaal contact bevorderen”.

Wilt u net als Michelle patiënten met COPD in beweging krijgen, er is een kant en klaar pakket van de Longuitdaging beschikbaar dat u kunt downloaden via deze link.

Bent u na het zien van de poster “Patiënten met COPD samen in beweging tegen eenzaamheid” van Michelle Viveen, benieuwd naar haar volledige thesis? U kunt deze hier lezen.

Michelle Viveen

Referenties
¹ Heins M, et al. Bewegen met een longziekte. NIVEL, 2018
² Viveen M.E., Burgers met COPD samen in beweging tegen eenzaamheid: een participatief actieonderzoek. HBO Kennisbank, 2023