Optimale prikkelstructuur voor minder ziekenhuisopnamedagen COPD?

Longaanvallen veroorzaken veel leed, ziekenhuisopnames en kosten. In het kader van het Nationaal Actieprogramma Chronische Longziekten heeft de LAN de ambitie 25% minder ziekenhuisopnamedagen voor COPD longaanvallen te realiseren. Hiertoe wordt het “landelijk transmuraal zorgpad COPD longaanval met ziekenhuisopname” opgesteld, dat focust op betere zorg tijdens en na de ziekenhuisopname en op patiënten met (een grote kans op) heropnames.

Op 19 september jl. is tijdens een invitational conference van de Long Alliantie Nederland gesproken over de huidige bekostigingsstructuur en –prikkels voor het reduceren van het aantal ziekenhuisopnames.

 vvbfoto bijeenkomst LAN  2911.jpg

De conclusie is dat de huidige structuur geen positieve bijdrage levert aan minder ziekenhuisopnamedagen. Om minder (her)opnames te bereiken is intensievere zorg (zowel in het ziekenhuis als in de eerste lijn) nodig, maar dit levert ziekenhuizen financieel minder inkomsten op. Dit is geïllustreerd door de IJsselmeerziekenhuizen, dat dankzij een succesvol zorgpad minder ziekenhuisopnames en betere kwaliteit van leven van COPD patiënten weet te bereiken maar tegelijk structureel minder financiële inkomsten heeft

Ziekenhuizen hebben vastgestelde budgetten die nauwelijks groeien. De toenemende zorgvraag dwingt ziekenhuizen ‘vanzelf’ te werken aan minder ziekenhuisopnames en kortere opnames. Echter: een positieve prikkel voor ziekenhuizen wordt als kansrijker gezien om minder ziekenhuisopnames te bereiken. Daarom is ingegaan op:

  • Andere / nieuwe vormen van contracteren die in het buitenland worden toegepast en zijn uitgewerkt in het recent uitgebrachte VEROZ rapport “meer zorgrendement per euro vereist contractinnovatie”. Hierbij gaat het onder meer om shared saving en tripple aim modellen.
  • Experimentele contractinnovaties die op dit moment in Nederland worden uitgetest (zowel bij COPD als andere zorg), met name in de provincie Friesland.
  • Contractinnovatie binnen de huidige systematiek, bijvoorbeeld door meerjarige contracten af te sluiten in plaats van de huidige eenjarige contracten. 

Bij het invoeren van nieuwe contractvormen zijn vooraf goede afspraken nodig over welke patiënten worden geïncludeerd en welke uitkomsten moeten verbeteren op het niveau van individuele patiënt en het collectief. Het risico bij nieuwe contractvormen is dat ook daar (soms na enige tijd) sprake blijkt van perverse prikkels, daarom is het raadzaam om deze contractvormen eerst goed in pilotregio’s te testen.  

Het is van belang ervaringen met andere prikkels / contractvormen systematisch te benutten voor het “landelijk transmuraal zorgpad COPD longaanval met ziekenhuisopname”. Hiertoe wordt binnen de LAN een werkgroep ingesteld. Uiteindelijk is landelijke opschaling van een goedwerkende prikkelstructuur noodzakelijk om de ambitieuze doelstelling van 25% minder ziekenhuisopnamedagen COPD te bereiken. En te zorgen voor minder leed bij COPD patiënten en hun naasten.